Een burn-out hoeft geen eindpunt te zijn

Jessie De Caluwe ooit de leading lady van de toenmalige BRT, beleefde een burn-out, lang voor het woord alom bekend werd. Ze schreef er een boek over, ‘Leve de burn-out’ (verschenen bij Uitgeverij Bibliodroom), en puurde een theatervoorstelling uit het boek. De titel provoceert en maakt benieuwd. We spraken met haar over haar burn-out en ons eigen burn-out project ‘De kanarie in de koolmijn’.

Jessie De Caluwe: “Ik ben opgevoed met het idee: ‘wat gaan de anderen wel niet van me denken?’. Daar komt natuurlijk mijn job bij waarbij ik het gewoon was om een masker op te zetten. Ik ben heel mijn leven verder gegaan in die ‘fake it ‘till you make it’. Niemand mocht aan mijn gezicht zien dat ik in een diepe crisis zit. En op den duur weet je niet meer wie je bent. Als je altijd beschikbaar bent, bijvoorbeeld ook als vrijwilliger, dan wordt die vrijwilligheid een ‘moeten’ omdat iedereen op je rekent en je geen “nee” durft te zeggen.

Ik gaf mezelf voor 200% in mijn job. Als je je werk meeneemt naar thuis en je privéleven naar je werk, als je geen afstand meer kan nemen, dan ben je al heel snel het evenwicht kwijt. Altijd die perfectie nastreven is moordend.

jessie-de-caluwe-2-1

‘Het’ ging niet meer. Maar wat gaat er niet? Het is pas door dat te analyseren dat je beseft wat er precies niet gaat. Die ‘het’ heeft altijd een andere invulling, en bij een burn-out heeft dat een andere invulling dat wanneer je een lichamelijk letsel hebt. Ik schrijf in mijn boek: ‘Had ik maar een been gebroken.’ Omdat mensen dan begrip zouden tonen. Als het in je hoofd zit en je moet dat uitleggen, moet je je bijna verdedigen. Daar word je zo moe van.
Mensen die je niet kunt overtuigen, die het niet willen of kunnen begrijpen, die heb ik uit mijn leven gebannen. Zij die overblijven hebben begrip en moet je geen uitleg meer geven. Het is dus een kwestie van opruimen en proberen tot de essentie te komen. Dat is een bevrijding, maar gemakkelijker gezegd dan gedaan. Daar heb je hulp bij nodig.”

Praten helpt bij burn-out, zeg je heel nadrukkelijk.

Het heeft me absoluut geholpen, maar in het begin kun je vaak niets zeggen. Je bent zo geëmotioneerd, krijgt vaak vreemde reacties van mensen die het wegwimpelen of zeggen dat je er snel overheen zult komen. Je krijgt platitudes over je heen, waardoor je al snel zwijgt. Of tenminste, dat deed ik toch.

Het eerste wat ik heb gedaan, is schrijven. Ik hield een soort ‘dagboekje’ bij, in telegramstijl, want volzinnen putten me uit. Achteraf bleek dat dagboekje de perfecte weergave van hoe ik me voelde. Ik kon voor niets de moed opbrengen, ik was leeg. Dat is het belangrijkste dat je moet beseffen bij een burn-out: je wil wel vanalles, maar je kan het gewoonweg niet. Je bent zelfs jaloers op al de anderen die blijkbaar door het leven huppelen.

Het praten kwam pas door mensen te ontmoeten die mij lieten praten en niet meteen met goede raad afkwamen. Het is het aanvaarden van het hele proces dat tijd nodig heeft. Als er dan iemand naar je wil luisteren, als je het aan die persoon kwijt kunt, dan helpt dat. Uit een burn-out geraak je niet alleen, laat dat duidelijk zijn. Je hebt inzichten nodig, die je alleen maar krijgt door je professioneel te laten bijstaan. Ik wist toen ook nog niet dat ik een burn-out had. Zelfs mijn therapeut had het woord nooit gebruikt. Het bestond al, maar het was een soort sluipend iets dat langzaam naar de oppervlakte kwam. Ondertussen kennen we allemaal iemand die een burn-out heeft (gehad).

Volstaat het om momenten voor jezelf in te bouwen?

Ik heb heel veel ‘foert-momenten’ ingebouwd, waarop ik er alleen ben voor mezelf. Gewoon terug leren luisteren naar wat ik wil en wat ik nodig heb. En niet wat de andere van je verwacht. Het gaat bij burn-out maar om 1 woord: respect. Voor jezelf, voor je eigen lichaam en daaruit volgt ook respect voor anderen. Heb je dat niet, dan ga je in de fout. Dan loop je jezelf voorbij.

Bewustwording

“We zijn nu 9 jaar verder, maar eenmaal je zo diep hebt gezeten, blijf je dat voelen. ‘De knipperlichten branden’, schrijf ik op het einde van mijn boek. Een burn-out hoeft op zich niet negatief te zijn, als je maar nadien je conclusies trekt. Het hoeft ook geen eindpunt te zijn, maar wel een dankbaar keerpunt naar een evenwichtiger leven. Daarom is praten zo belangrijk: met je werkgevers, met je partner, kortom: met mensen die belangrijk zijn in je leven.

Maar voor mij is burn-out niet per se werkgerelateerd. Het is de manier waarop je leeft, waarop je voor jezelf zorgt, en het is de kunst om je af en toe ook te laten verzorgen. Dat moet ieder voor zichzelf doen. Ik kan enkel inspireren, mensen ertoe aanzetten om erover te praten en hulp te zoeken, maar dat is alles. Ik kan alleen meegeven wat ik geleerd heb.

De bewustwording rond burn-out moet groter worden. Ze is er intussen wel en men ziet ook dat het economisch enorm zware gevolgen heeft. Maar wat er echt zou moeten gebeuren is dat de middelen gebundeld worden. Maak er een nationale campagne van, zoals ‘Kom op tegen Kanker’. Dan pas heb je impact. Daarom is het goed dat er projecten zijn zoals ‘de kanarie in de koolmijn’.”

Interview: Conny Vercaigne

De speeldata van het interactief theater over burn-out:

  • op donderdag 7 november (20u): SWOK Staden
  • dinsdag 12 november: CC Gildhof, Tielt
  • dinsdag 26 november: OC De Schouw, Lichtervelde
  • donderdag 28 november (20u15): OC De Stekke, Moorsele
  • woensdag 4 december (20u): CC Het SPOOR: Harelbeke

Volg het burn-outproject ‘De kanarie in de koolmijn’ via burnoutkanarie.be. ‘De kanarie in de koolmijn’ wil met forumtheater de maatschappelijke oorzaken van burn-out onderzoeken en aanpakken. Dat doen de spelers van de voorstelling samen met het publiek, dat zo mee oplossingen aanreikt in de strijd tegen burn-out.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s